Taal:
+31 (0)519 32 91 00

Veiligheid in het praktijkklaslokaal is geen vanzelfsprekendheid

8 februari 2016

 

HEERLEN - Rick van Workum is consultant bij Voion, het Arbeidsmarkt & Opleidingsfonds voor het Voorgezet Onderwijs. In die functie heeft hij veel te maken met de veiligheid in praktijklokalen in het voorgezet onderwijs (vmbo, havo,vwo). Over het algemeen schetst hij de situaties in praktijklokalen als ‘veilig’. Maar grotere klassen als gevolg van bezuinigingen, onbekendheid met wet- en regelgeving, gebrekkige communicatie tussen docenten onderling en met directie en andere prioriteiten van leidinggevenden kunnen leiden tot onveilige situaties.

Eind 1991 werd de Arbowet van kracht voor de onderwijssector. Schoolbesturen konden als werkgever aangesproken worden op veiligheid, gezondheid en welzijn bij het werk. Schooldirecties waren vanaf dat moment verantwoordelijk voor de veiligheid en de gezonde werkomgeving van hun leerlingen en docenten. Van Workum: “In praktijk zie je dat directies de belangen van leerlingen voorop stellen. Bij de praktische vakken, zoals metaal, bouw en dus ook houtbewerking zie je bovendien dat directies over het algemeen geen gedetailleerde kennis hebben van veiligheid van machines en gereedschappen. Van docenten wordt verwacht dat zij wel kennis hebben van veiligheid in het eigen lokaal. Daarnaast zie ik dat directies vaak matig geïnteresseerd zijn in arbo als het praktijklokalen betreft, zolang de veiligheid maar op orde is. De relatie tussen arbo en kwaliteit van onderwijs wordt vaak niet zo snel gelegd. Extra investeringen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren worden in deze tijd van bezuinigingen op de lange baan geschoven.”

Good housekeeping 
En uiteraard wil een docent zijn zaakjes op orde hebben, maar hij weet ook niet altijd exact van de hoed en de rand. Van Workum: “Een praktijklokaal wordt vaak maar een klein deel van de dag gebruikt, dus ben je geneigd te denken dat er ook minder gevaar is voor bijvoorbeeld brand of explosie, maar die redenatie klopt niet. Als een docent er niet goed op let, wordt er ook minder schoongemaakt. Veiligheid begint met good housekeeping. Gek genoeg zie je dat docenten wel letten op de kwaliteit en staat van het handgereedschap, beschermende kleding, een veiligheidsbril of oordoppen,maar als het aankomt op het reinigen van stoffilters is het maar de vraag of dat goed is geregeld en wie daarvoor verantwoordelijk is.” Van Workum merkt dat er op gebied van wet- en regelgeving bij directies, maar ook bij docenten, veel specifieke kennis over bijvoorbeeld machineveiligheid ontbreekt. “Al s een machine NEN3140 gekeurd is, dan zegt dat helemaal niet over (arbo) veiligheid van die machine. De wetgeving is ook niet altijd even helder. Bijvoorbeeld vanwege het risico op beknelling, snijgevaar enzovoort, stelt de arbowet dat bewegende delen van een machine afgeschermd moeten worden. Met een zaagblad wordt dat lastig. Wanneer biedt een beschermkap over het zaagblad voldoende bescherming? 100 Procent veiligheid bestaat niet. Er blijft altijd een stukje restrisico. Als door bezuinigingen klassen groter worden en docenten moeten toezicht houden op meer leerlingen die met gevaarlijke machines werken, dan wordt per definitie de situatie onveiliger.”

Eilandjes
Onveilige situaties in praktijklokalen hebben ook te maken met onduidelijkheid over wie precies waarvoor verantwoordelijk is. Dat gaat vooral over arbobeleid, het actueel houden van de risicoinventarisatie en het oplossen van knelpunten. zoals te veel leerlingen in de klas. Als de groep te groot is, is goed toezicht houden moeilijk en is verantwoordelijkheid lastig te nemen. Idealiter zoeken docent en directies gezamenlijk naar de oplossing van het probleem. Helaas gebeurt dat nog te weinig. Ook onvoldoende afstemming en organisatie leidt tot problemen. Van Workum: “Bij een inspectie wordt de kolomboor in het ene lokaal afgekeurd, maar blijft diezelfde kolomboor in het andere lokaal gewoon staan. Bij een school met een facilitaire dienst die arbozorg goed geregeld heeft, gebeurt zoiets niet. En als ook centrale inkoop goed geregeld is, inclusief contracten voor onderhoud en keuring, dan gaan docenten niet bij de plaatselijke bouwmarkt handgereedschap aanschaffen waarvan het maar de vraag is of het geschikt en veilig is voor gebruik in een onderwijssetting.“

Op www.arbocatalogus-VO.nl staat een explosieveiligheidsdocument (EVD) dat scholen kunnen downloaden en gebruiken om hun veiligheid op orde te brengen.

< Bron: De Houtkrant >

« Terug naar nieuwsoverzicht